Z tego artykułu dowiesz się:
Moc odkurzacza w watach (W) to ilość energii elektrycznej, jaką urządzenie pobiera z gniazdka, a nie to, jak mocno ssie. O skuteczności odkurzania decyduje moc ssania, czyli połączenie dwóch wielkości: podciśnienia wytwarzanego przez silnik (w paskalach) i przepływu powietrza przez ssawkę (w litrach na sekundę). Odkurzacz o niższym poborze mocy może więc sprzątać skuteczniej niż model z większą liczbą watów na tabliczce. Artykuł jest dla osób, które porównują odkurzacze i chcą rozumieć parametry z kart produktów.
Moc znamionowa, podawana w watach (W), określa pobór energii elektrycznej przez silnik odkurzacza. Jest miarą zużycia prądu, a nie skuteczności: dwa odkurzacze o tej samej mocy znamionowej mogą różnić się siłą ssania nawet kilkukrotnie, bo zależy ona od sprawności silnika, konstrukcji wentylatora, szczelności obudowy i oporu filtrów.
Do 2014 roku producenci konkurowali liczbą watów, a odkurzacze o poborze 2000–2500 W były standardem. Część tej energii zamieniała się w ciepło i hałas, a nie w ruch powietrza. Dlatego wysoka moc znamionowa nigdy nie była rzetelnym wskaźnikiem tego, jak dobrze odkurzacz zbiera kurz.
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 666/2013 w sprawie wymogów dotyczących ekoprojektu dla odkurzaczy ograniczyło moc znamionową odkurzaczy sieciowych do 1600 W od 1 września 2014 roku i do 900 W od 1 września 2017 roku. Jednocześnie wprowadziło minimalne wymagania skuteczności zbierania kurzu, poziomu hałasu i emisji kurzu z wylotu powietrza.
Przepisy nie obejmują wszystkich urządzeń. Z zakresu rozporządzenia wyłączono między innymi odkurzacze akumulatorowe, automatyczne (roboty), przemysłowe, centralne oraz odkurzacze do czyszczenia na mokro i na mokro i sucho. Limit sprawił, że producenci odkurzaczy sieciowych zaczęli poprawiać sprawność silników i konstrukcję ssawek zamiast dokładać watów. Szczegółowy przegląd przepisów znajdziesz w artykule o regulacjach Unii Europejskiej dotyczących odkurzaczy.
Moc ssania to rzeczywista moc strumienia powietrza wciąganego przez ssawkę. Składają się na nią dwa parametry: podciśnienie, czyli różnica ciśnień między wnętrzem odkurzacza a otoczeniem (podawane w paskalach, Pa, lub kilopaskalach, kPa), oraz przepływ powietrza, czyli objętość powietrza przechodząca przez urządzenie w jednostce czasu (podawana w litrach na sekundę, l/s, lub metrach sześciennych na godzinę, m³/h).
Oba parametry działają razem. Wysokie podciśnienie przy małym przepływie dobrze unosi drobny pył z wąskiej szczeliny, ale słabo zbiera kurz z dużej powierzchni dywanu. Duży przepływ przy niskim podciśnieniu przesuwa dużo powietrza, lecz nie wyrywa zanieczyszczeń wbitych między włókna. Skuteczny odkurzacz ma zrównoważone oba parametry i utrzymuje je w trakcie pracy.
Waty (W) mierzą pobór prądu, paskale (Pa) mierzą samo podciśnienie, a airwatty (AW) – moc strumienia powietrza, obliczaną jako iloczyn podciśnienia i przepływu. Z tych trzech jednostek najlepiej skuteczność odkurzania opisują airwatty, ale ich wartości są porównywalne tylko wtedy, gdy producenci mierzą je tą samą metodą.
| Jednostka | Co mierzy | Co mówi o odkurzaczu | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Wat (W) | pobór energii elektrycznej | koszt prądu i zgodność z limitem 900 W | nie mówi nic o skuteczności |
| Paskal (Pa, kPa) | podciśnienie | zdolność unoszenia drobnych i ciężkich zanieczyszczeń | bez przepływu nie oddaje pełnego obrazu |
| l/s, m³/h | przepływ powietrza | ilość powietrza przetwarzana w czasie | bez podciśnienia nie oddaje pełnego obrazu |
| Airwatt (AW) | moc strumienia powietrza | najbliższa skuteczności odkurzania | różne metody pomiaru u różnych producentów |
Producenci odkurzaczy bezprzewodowych podają najczęściej paskale albo airwatty, bo moc znamionowa silników zasilanych z akumulatora jest niewielka i nie wyglądałaby atrakcyjnie na opakowaniu. Wartości te zwykle dotyczą najwyższego trybu pracy, w którym akumulator wystarcza na kilka do kilkunastu minut. Różnice między odkurzaczem sieciowym a bezprzewodowym w praktyce omawiamy w porównaniu odkurzacz wodny czy pionowy bezprzewodowy.
Moc ssania spada, gdy rośnie opór na drodze powietrza: w odkurzaczu workowym worek zapełnia się kurzem i jego pory zatykają się drobnym pyłem, w bezworkowym cyklonowym filtr za pojemnikiem pokrywa się warstwą najdrobniejszych cząstek. Przepływ maleje stopniowo, często niezauważalnie dla użytkownika, aż do wymiany worka lub czyszczenia filtra.
W odkurzaczu z filtrem wodnym zanieczyszczenia trafiają do wody w zbiorniku, a nie do worka ani na filtr, dlatego opór przepływu nie rośnie w miarę napełniania się zbiornika tak, jak w urządzeniu workowym. Warunkiem jest regularna wymiana wody – gdy jest mocno zabrudzona, skuteczność filtracji spada. Zasadę działania tego typu urządzeń wyjaśniamy w tekście o tym, jak działa odkurzacz z filtrem wodnym.
Niezależnie od typu odkurzacza moc ssania obniżają także: nieszczelne połączenia rury i węża, zapchana ssawka lub szczotka, nawinięte na wałek włosy i sierść oraz zabrudzony filtr wylotowy. Kontrola tych elementów raz na kilka tygodni przywraca większość utraconej siły ssania bez wizyty w serwisie.
Porównując odkurzacze, zwracaj uwagę na pięć parametrów: moc ssania w airwattach lub podciśnienie w paskalach razem z przepływem powietrza, stabilność ssania w trakcie pracy, skuteczność filtracji powietrza wylotowego, poziom hałasu w decybelach oraz dobór ssawek i szczotek do rodzaju podłóg w domu.
Dla alergików najważniejsza jest filtracja: odkurzacz o dużej sile ssania, który wydmuchuje drobny pył wylotem, podnosi stężenie alergenów w powietrzu zamiast je obniżać. Dla domów z dywanami i zwierzętami liczy się szczotka z napędzanym wałkiem, bo to ona wyciąga zanieczyszczenia spomiędzy włókien, a nie sama moc silnika. Dobór urządzenia pod kątem siły ssania opisujemy szerzej w artykule odkurzacz o dużej mocy ssania.
System Rainbow SRX łączy filtrację wodną z wymiennymi ssawkami i szczotkami do różnych powierzchni, dzięki czemu skuteczność odkurzania nie zależy od stopnia zapełnienia worka ani filtra.
Waty określają pobór prądu, paskale – podciśnienie, a airwatty – moc strumienia powietrza, która najlepiej oddaje skuteczność odkurzania. Od 2017 roku odkurzacze sieciowe objęte rozporządzeniem UE 666/2013 mogą pobierać najwyżej 900 W, więc o różnicach między nimi decyduje sprawność, a nie liczba watów. Porównując urządzenia, sprawdzaj moc ssania razem z przepływem, stabilność ssania w trakcie pracy i jakość filtracji powietrza wylotowego.
Moc odkurzacza w watach to pobór energii elektrycznej z gniazdka. Moc ssania to rzeczywista moc strumienia powietrza wciąganego przez ssawkę, zależna od podciśnienia i przepływu powietrza. Wysoki pobór mocy nie gwarantuje dużej siły ssania.
Odkurzacze sieciowe objęte przepisami UE mają od 2017 roku najwyżej 900 W, więc sama moc znamionowa nie różnicuje urządzeń. Ważniejsze są moc ssania w airwattach lub podciśnienie w paskalach razem z przepływem powietrza oraz stabilność ssania w trakcie pracy.
Airwatt (AW) to jednostka mocy strumienia powietrza w odkurzaczu, obliczana z podciśnienia i przepływu powietrza. Najlepiej z popularnych parametrów oddaje skuteczność odkurzania, ale wartości różnych producentów są porównywalne tylko przy tej samej metodzie pomiaru.
Od 1 września 2017 roku rozporządzenie Komisji (UE) nr 666/2013 ogranicza moc znamionową odkurzaczy sieciowych do 900 W. Przepisy nie obejmują m.in. odkurzaczy akumulatorowych, automatycznych, przemysłowych, centralnych oraz do czyszczenia na mokro i na mokro i sucho.
Producenci podają podciśnienie dla najwyższego trybu pracy, w którym akumulator wystarcza zwykle na kilka do kilkunastu minut. Wartość w paskalach warto porównywać razem z przepływem powietrza i czasem pracy w trybie, którego faktycznie używasz.
Najczęściej przez rosnący opór przepływu: zapełniony worek, zapchany filtr, nieszczelne połączenia rury i węża, zatkaną ssawkę lub nawinięte na szczotkę włosy. W odkurzaczu z filtrem wodnym ważna jest regularna wymiana zabrudzonej wody.
< powrót do listy artykułów